Η Σοφία Ζαριφόπουλος (μία από τις πιο αξιοσημείωτες «εισαγωγές» των ΗΠΑ στην Ελλάδα) είναι αυτό που θα μπορούσε να αποκαλέσει κανείς ένα δημιουργικό πολυεργαλείο: μοιράζει τον χρόνο της ανάμεσα στη μουσική, τον σχεδιασμό μόδας, το influencing, το DJing και οτιδήποτε άλλο τραβήξει την προσοχή της. Η πορεία της είναι μοναδικά δική της — τολμηρή και αυθόρμητη, αλλά ταυτόχρονα βαθιά συνειδητή, καθοδηγούμενη από μια οξεία αυτογνωσία που της επιτρέπει να καταλάβει αν μια κίνηση θα την φέρει πιο κοντά στο άτομο που θέλει να γίνει — στον εαυτό της, δέκα χρόνια από τώρα.
Η συζήτηση μας έφερε γρήγορα κοντά κι έκανε όλη αυτή την εμπειρία όχι απλώς διασκεδαστική και αβίαστη, αλλά πραγματικά εποικοδομητική.
Είχαμε την ιδέα να την παρατηρήσω διακριτικά μέσα στο φυσικό της περιβάλλον, κατανοώντας την μέσα από τον τρόπο που αλληλεπιδρά με τους ανθρώπους και τον χώρο. Έτσι τη συνόδευσα, με μια αναλογική κάμερα στο χέρι, σε ένα από τα μηνιαία «κυνήγια» υφασμάτων της στο παζάρι του Ελαιώνα. Η παρουσία της, ήταν δύσκολο να περάσει απαρατήρητη και ήταν ταυτόχρονα απολύτως ευχάριστη — τραγουδούσε, αντάλλασσε κουβέντες με τους πωλητές, δοκίμαζε τα εμπορεύματα τους ή απλώς προσέφερε λίγη από την περίσσεια ενέργεια και ζεστασιά της σε όποιον ήταν πρόθυμος να τη δεχτεί.
(Η προγραμματισμένη συνάντησή μας για το interview αναβλήθηκε λόγω μιας ατυχούς και ξαφνικής έλλειψης τιμονιού. Κάποιος έκλεψε το τιμόνι από το Smart της Σοφίας, και αντί να κάνουμε το interview περιμέναμε το αυτοκίνητο να απομακρυνθεί με γερανό. Σήμερα οδηγούμε στην παραλιακή απολαμβάνοντας μια συνηθισμένη, ηλιόλουστη μέρα του Φεβρουαρίου.)
Πώς πάει το τιμόνι σου;
Τώρα έχω τιμόνι… 300 ευρώ, και τώρα θα το βάλω σε πάρκινγκ. Ο τύπος στο συνεργείο ήταν πολύ καλός, μου λέει «ξέρεις πόση ώρα χρειάζεται για να κλέψεις ένα τιμόνι; Ένα λεπτό!». Τώρα είμαι κοπέλα με παρκινγκ. ΠΟΛΥΤΕΛΕΙΑ.
Κάποια τέτοια πράγματα στην Αθήνα πρέπει να τα έχεις λύσει, αλλιώς είναι πάρα πολύ draining.
Είναι draining γιατί πάντα είχα το άγχος και δεν αξίζει.
Άρα πώς σου φαίνεται η Αθήνα μετά από τρία χρόνια;
April 1st έχω anniversary! Κοίταξε, νομίζω ότι όντως σιχαίνομαι την Αθήνα. Από την αρχή σιχαινόμουν την Αθήνα γιατί δεν νιώθω ότι είμαι στην Ελλάδα, και όλο το πόιντ ήταν να έρθω στην Ελλάδα για να νιώσω ότι είμαι στην Ελλάδα—για το φαγητό, τη θάλασσα, το quality of life. Στο κέντρο της Αθήνας απλά νιώθεις ότι είσαι σε μια βαλκανική πόλη που δεν λέει και πάρα πολύ, να σου πω την αλήθεια. Είναι ωραία, έχει πάρα πολύ ωραία πράγματα να κάνεις, ΑΛΛΑ…
Σε κουράζει;
Ναι, δεν είναι πολύ για μένα. Είμαι εδώ από ανάγκη. Αυτή τη στιγμή η ζωή με θέλει εδώ, οπότε εμπιστεύομαι τον δρόμο της ζωής μου και όντως υπάρχει λόγος που το σύμπαν με κρατάει εδώ, αλλά δεν πιστεύω ότι θα μείνω για πάντα γιατί δεν είναι πολύ βιώσιμα μακροπρόθεσμα.
Θεωρείς ότι αυτό τον δρόμο τον έχεις φανταστεί; Ξέρεις πού θα είσαι σε πέντε χρόνια;
Καθόλου. Δεν έχω ιδέα πού θα είμαι. Κάπως έχω την αίσθηση ότι η Ελλάδα θα γίνει η βάση μου, γιατί η αλήθεια είναι ότι και να μην μ’ αρέσει η Αθήνα, ακόμα τη νιώθω σπίτι. Όπου και να πάω στην Ελλάδα—σε ένα άκυρο χωριό στα βουνά πέντε ώρες μακριά από εδώ—θα νιώσω σπίτι. Είναι απλά η Ελλάδα που με κρατάει. Αυτό το συναίσθημα δεν το είχα πουθενά αλλού στη ζωή μου. Νιώθω ότι ανήκω εδώ, ότι οι άνθρωποι με θέλουν. Όσο διαφορετικοί και να είναι οι Έλληνες από αυτό που έχω συνηθίσει, με αγαπάνε και τους αγαπάω. Θα είναι ωραία να φύγω από εδώ, να κάνω όλα τα πράγματα που έχω να κάνω, και μετά να γυρίσω κάπου και να νιώθω «η κοινωνία μου».
Ποιος είναι ο ορισμός της «βάσης» για σένα; Θες να μένεις εδώ και να πηγαινοέρχεσαι;
Ναι, να έχω το home base μου εδώ πέρα με όλα τα πράγματά μου. Μακάρι να έχω μια μέρα τα λεφτά να αγοράσω σπίτι κάπου στην Ελλάδα—εδώ ή σε νησί ή κάπου—και να έχω όλη μου τη ζωή σε αυτό το σπίτι και να ξέρω ότι όπου και να πάω, θα βγω έξω και θα κατακτήσω τον κόσμο και θα έχω ένα μέρος να γυρίσω.
Νομίζω πως πολλοί Έλληνες θέλουν να παραμείνουν αλλά δεν τα καταφέρνουν τελικά… το οποίο είναι και λίγο λυπηρό.
Είναι λίγο… αλλά ναι. Τι ωραία, wow.
(Παρκάρουμε σε μια άκρη του δρόμου με θέα μόνο τη θάλασσα)
Ναι, είναι πολύ ωραία.
Αλλά από την άλλη δεν υπάρχει αλλού.
Τώρα που απλά είμαστε στην Παραλιακή και οδηγούμε, τύπου αλλάζει όλη σου η διάθεση. Από εκεί που ήμασταν πριν 20 λεπτά στο κέντρο με τη φασαρία και την κίνηση και απλά έχεις μια βαβούρα—ξαφνικά οδηγάς 20 λεπτά και εμφανίζεσαι στον παράδεισο.
Οπότε ναι, θα γίνει μια βάση η Ελλάδα. Το έχω ψυχαναλύσει—είναι πολύ καλό training ground.
Training ground; Θα σου πω, πιστεύω ότι είναι training ground γιατί από τη μια πρέπει να φτιάξεις εσύ όλο το μονοπάτι, αλλά από την άλλη δεν υπάρχει κανένας να σε ενοχλήσει.
Ναι, ακριβώς. Είναι training ground γιατί είναι δύσκολο και εύκολο — γι’ αυτό είναι τέλειο. Επειδή είναι δύσκολο, χτίζει χαρακτήρα. Σου δείχνει πώς να κάνεις τα πάντα από το μηδέν, που είναι η πιο πολύτιμη εμπειρία. Σε κάνει ακατάλυτη, σε κάνει έτοιμη για τα πάντα. Όλα αυτά τα μαθήματα ισχύουν για όλα στη ζωή. Και ταυτόχρονα ΕΧΕΙΣ υποστήριξη. Οι άγνωστοι σε βοηθάνε εδώ. Δεν ξέρεις πώς να κάνεις κάτι, μπαίνεις σε ένα μαγαζί, ρωτάς κάποιον και σε βοηθάει. Υπάρχουν τόσοι πολλοί άνθρωποι που απλά σου δείχνουν τον δρόμο εδώ.
Αν είσαι ευγενικός και έχεις περιέργεια.
Ακριβώς. Και επειδή είμαστε λίγο πίσω (τεχνολογικά) σαν χώρα και δεν έχουμε ρομπότ να κάνουν τα πάντα. Ό,τι έπρεπε να κάνω, είχα πάντα κάποιον να με βοηθήσει.
Νομίζω πως και αυτή η καθημερινή επαφή, εκτός από την αίσθηση της ελπίδας, σου δίνει και έμπνευση.
Μπορεί να είναι ενοχλητικό μερικές φορές αλλά είναι αστείο! Επειδή είναι τόσο γελοίο κάποιες φορές που απλά γελάς. Πας στο ΕΦΚΑ και είναι τόσο cliché—ο ένας με το τσιγάρο, ο ένας με το κινητό, είναι αστείο. Και αναγκάζεσαι να κάνεις ένα βήμα πίσω και να δεις ότι τίποτα δεν είναι τόσο deep. Like, what’s the rush;
(Ένα εκπαιδευτικό όχημα Lexus SUV παρκάρει μπροστά μας)
Συγγνώμη σχολή οδηγών με Lexus;
Φυσικά! Τώρα είμαστε Βουλιαγμένη. Hello Vouliagmeni, it’s so gorgeous out—ο ήλιος λάμπει, υπάρχουν φοίνικες, είμαστε στο Balkan Malibu.
(αρχίζει να τραγουδάει καθώς την διακόπτω για μια ερώτηση)
Νιώθεις ότι θέλεις να ασχοληθείς κυρίως με τη μόδα ή τη χρησιμοποιείς απλώς για να εκφράζεις τη δημιουργικότητα σου και μετά να τη στρέφεις αλλού;
Κάπως ναι, νομίζω το δεύτερο. Νιώθω ότι είναι κάτι που δεν μπορώ να αφήσω ποτέ. Είναι ένα κομμάτι της ψυχής μου, έχει γίνει σαν το τρίτο μου χέρι τώρα. Το έχω παρατηρήσει πως όταν δεν ράβω δεν είμαι καλά, και βλέπω πόσο αλλάζει τη διάθεση μου και την ενέργεια μου στη ζωή μου όταν ράβω κάθε μέρα. Γιατί έχω τόση ενέργεια αν δεν κάνω κάτι με τα χέρια μου… Είμαι δημιουργός και αν δεν φτιάχνω κάτι δεν είμαι καλά.
Είναι κάπως ένα meditation.
Είναι κομμάτι της ζωής μου, είναι σαν να βουρτσίζω τα δόντια μου. Πρέπει.
Κάπως σαν τα συναισθήματα αν δεν τα επικοινωνείς και τα κρατάς μέσα σου, σε τρώνε.
Ακριβώς. Και αυτό έπαθα για τόσα χρόνια στη ζωή μου πριν καταλάβω ότι είμαι καλλιτέχνης, μόνο τα τελευταία τέσσερα χρόνια το έχω καταλάβει και τώρα κάνω τα πάντα. Φαίνεται πόσα είχα μπουκωμένα μέσα μου για τόσα χρόνια γιατί τώρα είναι σαν πολυβόλο. Κάνω τα πάντα επειδή μπορώ και δεν τα κάνω απλά, είμαι και καλή. Για τόσα χρόνια δεν είχα διέξοδο και είχα όλη αυτή τη δημιουργική ενέργεια που απλά έληγε μέσα στο σώμα μου και γινόταν αρνητική. Μισούσα τον εαυτό μου και τους άλλους γιατί ήμουν απλά θυμωμένη. Το ράψιμο ήταν η πόρτα προς όλα τα άλλα.
Α, το ράψιμο ήταν το πρώτο;
Θεωρητικά το styling, αλλά όταν ήμουν στιλίστρια στη Νέα Υόρκη ένιωσα ότι πεινάω. Δεν ήμουν ποτέ ικανοποιημένη αρκετά. Οπότε μόλις ξεκίνησα με το ράψιμο, το θυμάμαι. Πρέπει να μάθεις το σώμα σου να λειτουργεί με διαφορετικό τρόπο—είναι άλλη γλώσσα για το σώμα σου. Τη στιγμή που το σώμα μου βρήκε τον ρυθμό με τη ραπτομηχανή και άκουγα αυτόν τον ρυθμό…
Μπαίνεις σε αυτό το flow state.
Ναι! Ήμουν τύπου, «νιώθω γαλήνη».
Εμένα ακριβώς το ίδιο μου συμβαίνει με την παραλία, νομίζω.
Το καταλαβαίνω και καταλαβαίνω πώς νιώθουν πολλοί με τον ωκεανό. Αγαπάω τον ωκεανό αλλά δεν λύνει τα προβλήματα μου.
Όταν πήγες στην Αμοργό, ήταν για να λύσεις τα προβλήματα σου ή ήταν απλώς ένα διάλειμμα; Περίμενες ότι θα ξαναγυρίσεις στην Αμερική;
Όχι, όχι, όχι, όχι. Ήξερα ότι δεν θα γυρίσω. Είχα στο πίσω μέρος του μυαλού μου τον φόβο ότι θα έπρεπε, και αυτό με έτρωγε ζωντανή γιατί ήταν λες και έτρεξα από τη Νέα Υόρκη. Το έχω ξεπεράσει αυτό από τότε που είμαι εδώ, βλέποντας ότι όλα στη ζωή είναι επιλογή μου. Αλλά μεγάλωσα με πολλή έλλειψη ελεύθερης βούλησης, σε ένα περιβάλλον όπου δεν είχα ποτέ πραγματικά επιλογή ή φωνή, και όλα ήταν κάπως επιβεβλημένα πάνω μου. Η μετακόμιση στην Αμοργό ήταν η πρώτη αυτόνομη επιλογή που έκανα ποτέ στη ζωή μου, οπότε φυσικά το τραύμα στο μυαλό μου ήταν τύπου «θα πρέπει να γυρίσεις πίσω». Είχα αυτόν τον φόβο ότι η επιλογή μου και η ελεύθερη βούληση μου θα μου αφαιρεθούν, κάτι που έχω ξεπεράσει έκτοτε. Αλλά μετακόμισα εκεί για να λύσω τη ζωή μου, για να λύσω αυτό που έλειπε από μέσα μου. Η καρδιά μου με καλούσε σε διαφορετικό μέρος. Είναι σαν να λαχταράς ένα μπισκότο, να μην έχεις ποτέ μπισκότο. Δεν μπορώ να περιμένω να γίνω 50 για να το έχω αυτό. Ζω έξω από το σώμα μου αυτή τη στιγμή, δεν είμαι παρούσα γιατί ζω στη Νέα Υόρκη αλλά το μυαλό μου είναι στην Ελλάδα. Οπότε ας πάω να δώσω στον εαυτό μου αυτό που θέλω. Αν το μισήσω μπορώ πάντα να γυρίσω πίσω, αλλά ήξερα ότι ξεκινούσα μια νέα ζωή, δεν έπαιρνα διάλειμμα από αυτήν.
Αλλά αυτός ο φόβος που είχες—είναι αυτό που σε κράτησε κιόλας λίγο; Γιατί καταλαβαίνω αυτή τη συνθήκη: δεν έχεις πάρει καμία ξεκάθαρη απόφαση και επηρεάζεσαι από πολλά, όπως όλοι. Αλλά ίσως μερικές φορές αυτός ο φόβος του «αν δεν το κάνω αυτό τέλεια και δεν αποδείξω όχι μόνο στους άλλους αλλά και στον εαυτό μου»— είναι αυτός που σε σπρώχνει μπροστά.
Να το κυνηγάς, ακριβώς αυτό. Όταν λέω σε ανθρώπους ότι έφυγα από τη Νέα Υόρκη και δούλευα στην Carolina Herrera, μου λένε «και τα άφησες όλα αυτά;» Και εγώ τύπου, μην νομίζεις ότι τα παράτησα στη μέση δεν ήταν αυτό. Για μένα αυτή ήταν η κορυφή του βουνού, και όταν έφτασα εκεί δεν υπήρχε νερό να πιω. Δεν υπήρχε τίποτα για μένα εκεί. Γι’ αυτό έφυγα. Δεν τα παράτησα. Όταν έφτασα στην Αμοργό ήξερα ότι τίποτα δεν θα είναι τέλειο, τίποτα δεν είναι φαντασίωση. Ήμουν τύπου, γαμώτο, αυτό θα είναι δύσκολο, αλλά αξίζει τον κίνδυνο, αξίζει να δοκιμάσεις. Είναι η ευκαιρία να δημιουργήσεις πραγματικά τα πάντα στη ζωή σου και τον εαυτό σου από το μηδέν. Και το έκανα. Ήταν σαν να ξεκινάω από το μηδέν.
Πολλές φορές κάποιος απ’ έξω σε βλέπει να έχεις φτάσει κάπου και λέει «α, αυτή είναι τυχερή», αλλά εν τέλει είναι και οι ευκαιρίες και να μπορείς να μην φοβάσαι να πάρεις κάθε ευκαιρία.
Σίγουρα, αλλά δεν πιστεύω στην τύχη. Δημιουργείς κάθε πράγμα στην πραγματικότητά σου. Η τύχη είναι ότι έχω δημιουργήσει την πεποίθηση ότι είμαι τυχερή—αυτή είναι μια ενέργεια που δημιούργησα. Δεν υπάρχει αυτό που λέμε «τύχη». Έχω προσελκύσει κάθε πράγμα στην πραγματικότητά μου που κοιτάζω. Έχω προσελκύσει αυτή την ευκαιρία για αυτή τη συνομιλία μέσω των δημιουργιών μου. Ξέρεις πόσες φορές έπρεπε να ξεπεράσω τον φόβο του imposter syndrome και πόσες ευκαιρίες γλίστρησαν από τα δάχτυλά μου επειδή η ενέργειά μου δεν μπορούσε να τις δεχτεί; Αλλά ήταν απλά ότι δεν ήμουν έτοιμη γι’ αυτές. Οπότε έπρεπε να μάθω πώς να επιτρέπω και να δέχομαι αυτές τις ευκαιρίες. ‘Εχω αυτό, το αξίζω, μπορώ να το κρατήσω. Και αν δεν μείνει τότε δεν ήταν για μένα.
Θεωρείς λοιπόν ότι αν δεν έχεις την αντίστοιχη ενέργεια για μια ευκαιρία και φύγει, αυτό έχει να κάνει πάλι με εσένα, ή είναι αποτυχία;
Όχι, δεν νομίζω ότι υπάρχει κάτι τέτοιο όπως αποτυχία. Το σύμπαν ποτέ δεν λέει όχι—λέει όχι τώρα, ή υπάρχει κάτι καλύτερο. Οπότε ό,τι ήρθε σε σένα και γλίστρησε, ήταν είτε: α) για να σου δείξει τι πρέπει να δουλέψεις για να έχεις κάτι καλύτερο από αυτό, β) υπήρχε κάτι μέσα σε αυτή την ευκαιρία που δεν θα σε εξυπηρετούσε στο τέλος, ή γ) μπορεί να φαινόταν καλό από έξω αλλά από μέσα θα σε πήγαινε κάπου χειρότερα. Οπότε ποτέ δεν πιστεύω «α, το έχασα αυτό», γιατί πραγματικά πιστεύω ότι αυτό που είναι για σένα ποτέ δεν σε αφήνει. Είναι προδιαγεγραμμένο με μια έννοια, και το σύμπαν σε κάνει gaslighting να νομίζεις ότι δεν είναι έτσι ώστε να νιώθεις την εμπειρία πιο αληθινή και ικανοποιητική.
Ωραίο αυτό.
Προσελκύεις αυτό που είσαι. Οι ευκαιρίες ποτέ δεν έρχονται πρώτες—είναι πάντα το αντίθετο. Χτίσε το και θα έρθουν. Έχω γίνει αυτή η γυναίκα που πάντα ονειρευόμουν να γίνω. Δεν είμαι κορίτσι πια, που είναι τρελό. Είμαι γυναικάρα τώρα.
Πoλύ ωραίος τρόπος να το δεις. Με τι είχε να κάνει αυτή η αλλαγή που τόσο ξεκάθαρα λες ότι έχεις περάσει από κορίτσι σε γυναίκα;
Είναι περίεργο, πήγαινα πέρα-δώθε για λίγο. Όταν βγήκα πρώτη φορά από το πανεπιστήμιο δουλεύοντας στη Νέα Υόρκη, ήμουν τόσο νέα αλλά ένιωθα τόσο γυναίκα. Μετά έγινα μεγαλύτερη αναγκαστικά γιατί ήμουν τόσο στρεσαρισμένη για το πεπρωμένο μου—πού στο διάολο πηγαίνω—και γέρασα πολύ νωρίς. Αλλά τη στιγμή που προσγειώθηκα στην Ελλάδα έγινα ξανά μικρό κορίτσι. Ξαναγεννήθηκα εδώ. Όλα όσα ήρθαν πριν δεν υπήρξαν ποτέ. Δεν ταυτίζομαι καν με εκείνο το άτομο. Βγήκα ξανά από το αυγό εδώ τα τελευταία τρία χρόνια. Ξεκίνησα ως μικρό κορίτσι, απλά ελεύθερη, αγγίζοντας όλα τα φυτά και τα λουλούδια κάθε μέρα, πηγαίνοντας στην παραλία, παίζοντας στην άμμο, περνώντας καταπληκτικά, ήμουν τόσο παρούσα. Δεν ήμουν ποτέ πιο παρούσα στη ζωή μου γιατί ήξερα ότι ήταν προσωρινό. Φρόντιζα να έχω ένα σύκο από το δέντρο, να κοιτάζω το ηλιοβασίλεμα, να αγγίζω τα πάντα γύρω μου—τους τοίχους, τις πέτρες. Αυτό είναι το να είσαι παιδί: να ξέρεις ότι δεν θα έχεις αυτή την ξεγνοιασιά για πάντα. Από τη στιγμή που μετακόμισα στην Αθήνα και άρχισα να βάζω μαζί τα κομμάτια της γυναίκας που γίνομαι, ένιωσα σαν να μπαίνει σε κίνηση ένας μηχανισμός μέσα μου: «εντάξει, θέλω να κάνω αυτό, έχω αυτό το ταλέντο και θα το κάνω με τον δικό μου τρόπο». Εκεί ξεκίνησαν όλα. Στα 25 παρατήρησα μια αλλαγή. Αλλά πραγματικά όταν έγινα 26, αυτή την περασμένη χρονιά… ουάου girl boss.
Αυτό το κομμάτι του εαυτού σου που λες ότι έχεις αφήσει και οριακά ξεχάσει— είσαι σίγουρη ότι έχει όντως φύγει ή απλώς δεν το ακουμπάς;
Το έχω σκεφτεί πολύ αυτό. Το άτομο που ήμουν είναι τόσο μακριά από το ποια είμαι πραγματικά στον πυρήνα μου που είναι σαν κάποιος άλλος να χειριζόταν το σώμα μου για τόσα χρόνια. Η γυναίκα που είμαι σήμερα νιώθει σαν το κορίτσι που ήμουν όταν γεννήθηκα για πρώτη φορά, αυτό που έχασα. Έχω επανασυνδεθεί με τον εσωτερικό μου εαυτό, τον ανώτερο εαυτό μου.
Άρα τι σε εμπόδιζε στην Αμερική να είσαι αυτή που ήξερες ότι θα είσαι;
Η οικογένειά μου, οι συμμαθητές μου στο σχολείο, οι πιέσεις της αμερικανικής κοινωνίας να ακολουθήσεις το ίδιο στερεοτυπικό μονοπάτι με όλους τους άλλους. Να μην έχεις τον χρόνο, την ελευθερία ή τα εργαλεία να ανακαλύψεις ποιος είσαι πραγματικά και τι θέλεις στ’ αλήθεια. Απλώς σε σπρώχνουν προς μια κατεύθυνση: πήγαινε στο πανεπιστήμιο, πάρε πτυχίο, βρες μια δουλειά εννέα με πέντε. Σου το επιβάλλουν σχεδόν με το ζόρι. Δεν ξέρεις καν ότι υπάρχουν κι άλλες επιλογές. Και μετά υπάρχει και ο φόβος της αποτυχίας σε οποιαδήποτε άλλη διαδρομή. Πάντα ήθελα να πάω σε σχολή μόδας, αλλά φοβόμουν πολύ — ότι δεν θα βγάλω χρήματα, ότι δεν θα πετύχω, ότι υπάρχουν τόσοι άνθρωποι πιο ταλαντούχοι από μένα. Δεν υπάρχει πραγματικά χώρος να χτίσεις αυτοπεποίθηση, γιατί όλοι γύρω σου θέλουν να κάνουν ακριβώς το ίδιο πράγμα. Στα 17, αν δεν έχεις τα εργαλεία ή ένα σύστημα υποστήριξης για να καλλιεργήσεις αυτή τη βεβαιότητα του «θα το κάνω και θα το κάνω καλά», είναι φυσικό να χαθείς μέσα στο σύστημα. Και εγώ χάθηκα. Ήμουν εντελώς χαμένη. Όταν σκέφτομαι το πανεπιστήμιο, σχεδόν δεν το θυμάμαι, γιατί το κορίτσι που ήμουν τότε μου φαίνεται σαν ένας ξένος που ζούσε μέσα στο σώμα μου. Ο COVID με ταρακούνησε και ήταν σαν μια φωνή που μου έλεγε: «Κορίτσι μου, τι κάνεις; Αυτό δεν είσαι εσύ». Αλλά ήμουν τόσο βυθισμένη στο τραύμα μου — λειτουργούσα σε κατάσταση επιβίωσης, στον αυτόματο πιλότο, με τόσα στρώματα πανοπλίας που προστάτευαν τον πραγματικό μου εαυτό, τον πυρήνα μου. Ζούσα μια ζωή που δεν ήταν δική μου.
Άρα αυτό που μου λες είναι ότι βρήκες μέσω της Ελλάδας ένα confidence farm, πρακτικά.
Ναι, ακριβώς!
Και με αυτόν τον τρόπο έγινες εσύ αυθεντική, που σε βοήθησε ν’ αρχίσεις να παράγεις πράγματα, και όσο πιο αυθεντική γίνεσαι, τόσο περισσότερο θεωρείς ότι τα πράγματα γύρω σου είναι δικά σου, και εφόσον είναι δικά σου, είναι όλα ωραία.
Αυτή νιώθω πως είναι η ζωή μου τώρα. Τη δημιούργησα από το μηδέν.
ΤW: H επόμενη ερώτηση εμπεριέχει αναφορά σε αυτοκτονικές σκέψεις.
Για να φτάσεις στο σημείο να αποκτήσεις αυτή την αυτοπεποίθηση, πρέπει να έχεις κάποιο τραύμα και να το ξεπεράσεις; Γιατί και για μένα έτσι ακριβώς δούλεψε και αναρωτιέμαι αν μπορείς κάπως αλλιώς;
Δεν μπορείς. Δεν γίνεται, γιατί αυτή είναι η πλοκή. Αυτό είναι το χτίσιμο χαρακτήρα. Αν δεν έχεις περάσει ποτέ δυσκολίες, πώς μπορείς να το αντιστρέψεις; Δεν ξέρεις αν είσαι ευτυχισμένος αν δεν έχεις υπάρξει λυπημένος. Είσαι απλά μουδιασμένος. Ο μόνος λόγος που αγαπάω τόσο πολύ αυτό και γιατί είμαι τόσο αποφασισμένη είναι γιατί ήμουν στον πάτο. Ήμουν αυτοκτονική. Κυριολεκτικά ήθελα να πεθάνω για χρόνια. Δεν έβλεπα διέξοδο από τη ζωή που ήμουν. Κοιτούσα τα επόμενα 60 χρόνια όταν ήμουν 20 χρονών και σκεφτόμουν, πώς θα το κάνω αυτό; Δεν μπορώ. Φυσικά χτύπησα τον πάτο. Ήμουν ασταθής. Ήμουν δυστυχισμένη. Επειδή ήμουν τόσο χαμένη, τόσο καταπονημένη από όλα όσα είχα περάσει και δεν ήξερα πώς να βγάλω τον εαυτό μου από εκεί. Αλλά ξεκίνησα τη δουλειά πριν έρθω στην Ελλάδα. Γι’ αυτό είχα τα κότσια να έρθω εδώ. Δεν ξύπνησα απλά μια μέρα και αποφάσισα «μετακομίζω». Για ενάμιση χρόνο, έκανα έντονη αυτοψυχοθεραπεία.
Αυτό είναι το βασικό — η δουλειά πάντα πρέπει να γίνεται. Όποιο κι αν είναι το ταξίδι σου, αν δεν βάλεις την απαραίτητη δουλειά και απλώς περιμένεις να συμβεί κάτι από μόνο του, δεν θα συμβεί ποτέ. Τίποτα δεν γίνεται πραγματικά τυχαία· αλλά αν δεν δουλέψεις με τον εαυτό σου και δεν καταλάβεις ποιος είσαι, κανείς άλλος δεν πρόκειται να το δει.
Αυτογνωσία και συναισθηματική νοημοσύνη.
Ακριβώς, αλλά η αυτογνωσία δεν είναι καν ικανότητα—είναι το να ξεπερνάς τον φόβο για να δεις τον εαυτό σου για αυτό που είναι. Και πολλοί ποτέ δεν το κάνουν. Προτιμούν να μείνουν σε αυτό το μοτίβο του εννέα-με-πέντε και μετά ξαφνικά φτάνουν στα 50 και παθαίνουν όλες τις κρίσεις.
Ακριβώς. Γι’ αυτό όλοι αποσυνδέονται από τον εαυτό τους και μετά φοβούνται τόσο πολύ. Γι’ αυτό όλοι είναι θυμωμένοι. Γι’ αυτό τόσοι άνθρωποι είναι δυστυχισμένοι. Κανείς δεν ακολουθεί πραγματικά το δικό του μονοπάτι. Κανείς δεν κάνει αυτό που στ’ αλήθεια θέλει. Οι περισσότεροι απλώς προσπαθούν να εκπληρώσουν εξωτερικές προσδοκίες — κι εκεί βρίσκεται μεγάλο μέρος του προβλήματος με τον κόσμο. Ένας βασικός λόγος που ο κόσμος έχει χαθεί είναι ότι όλα έχουν γίνει καταναλωτισμός. Η τέχνη υποτίθεται ότι είναι κάτι προσωπικό. Αν σου αρέσει πραγματικά, τότε είναι πολύ πιθανό να αρέσει και σε κάποιον άλλον. Σταματήστε να δημιουργείτε με βάση αυτό που νομίζετε ότι θα αρέσει στους άλλους. Αυτό είναι γαμημένα βαρετό. Γι’ αυτό τόσα πράγματα σήμερα φαίνονται άδεια, γιατί δημιουργούνται για έναν εξωτερικό σκοπό, όχι από μια εσωτερική ανάγκη.
Υπάρχει πλέον ένας αλγόριθμος… Εσύ, γνωρίζοντας ότι τα social media σήμερα είναι κάπως «λυμένα» και ότι υπάρχει ένα συγκεκριμένο μοτίβο επιτυχίας — προφανώς έχει να κάνει σε μεγάλο βαθμό και με το ποιος είσαι εσύ — αλλά ταυτόχρονα υπάρχουν και εταιρείες που σου λένε ακριβώς τι να κάνεις. Έχεις αρχίσει να προσαρμόζεις το social media presence σου με βάση το πώς θα αντιληφθεί το κοινό το content σου;
Όχι. Δεν είχα ποτέ στρατηγική και δεν θα έχω ποτέ στρατηγική γιατί καταστρέφει όλο τον σκοπό. Είναι ο ίδιος τρόπος που νιώθω για το φτιάξιμο ρούχων. Δεν θέλω brand γιατί καταστρέφει όλο τον σκοπό. Όλο το νόημα είναι ότι μου αρέσει να το φτιάχνω. Αγαπάω το συναίσθημα που μου δίνει, να βάζω την ενέργειά μου σε αυτό. Είναι το ίδιο με οποιαδήποτε δημιουργία κάνω—είναι για μένα. Το γεγονός ότι αρέσει σε άλλους και μπορώ να ζήσω από αυτό είναι γαμάτο, αλλά όταν ακολουθείς το πάθος σου θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη επιτυχία. Τα υπόλοιπα παντα θα οδηγούν σε burnout.
Επισης να καταφέρεις σε όλη αυτή τη διαδρομή να αποφυγεις όλα αυτά τα money jobs που θα σου δώσουν μια ώθηση και κάποια χρήματα που χρειάζονται… αλλά θα αλλοιώνουν τη δική σου αίσθηση ταυτότητας.
Αλλοιώνει την ενέργειά σου και η ενέργειά σου είναι πιο ακριβή από τα χρήματα. Η ενέργειά σου ΕΙΝΑΙ χρήματα. Η ενέργειά σου πάντα θα σου φέρει περισσότερα χρήματα από μια εταιρεία που σου προσφέρει δουλειά. Πάντα. Το έχω δει. Ξέρω ότι μερικοί άνθρωποι πρέπει να πάρουν μια part-time δουλειά για να υποστηρίξουν αυτό, πρέπει, αλλά είναι η νοοτροπία σου. Βρες έναν τρόπο να φτιάξεις κάτι από αυτό που δημιουργείς γιατί ακόμα κι αν είναι λιγότερα χρήματα από μια κανονική δουλειά, θα σου φέρει περισσότερα μακροπρόθεσμα. Ανακυκλώνεις τη δική σου ενέργεια—φτιάχνεις κάτι, παίρνεις χρήματα. Είναι βιώσιμο. Και αυτό είναι πιο σημαντικό γιατί στο τέλος της ημέρας, τι στο διάολο είναι τα χρήματα; Δεν με νοιάζει. Απλά θέλω να επιβιώσω και να είμαι ευτυχισμένη και να εκφράζω τον εαυτό μου. Όταν είμαι 95 χρονών στο κρεβάτι του θανάτου μου, αν θέλει ο Θεός, δεν θα σκέφτομαι πόσα γαμημένα χρήματα έβγαλα.
(μετά από μια σύντομη διακοπή συνεχίζουμε)
Διαβάσα πρόσφατα μία συνέντευξη της σχεδιάστριας Dilara Fındıkoğlu που έλεγε ότι οι δάσκαλοι που δεν καταλαβαίνουν ή δεν ξέρουν αυτό που θες να κάνεις ή τον τρόπο με τον οποίο θες να το κάνεις, δυσκολεύονται να στο μάθουν.
Το είδα και εγώ αυτό, ναι, και ταυτίστηκα τόσο πολύ γιατί έχω περάσει από τόσους δασκάλους/μέντορες και είναι το ίδιο με ψυχολόγους. Αν δεν καταλαβαίνουν ποιος είσαι στον πυρήνα σου, αν δεν μπορούν να καταλάβουν την ενέργεια σου—αυτό είναι στο τέλος, είναι ενέργεια. Μην με κοιτάς σε ένα χαρτί. Δεν είμαι αυτό. Είναι πιο περίπλοκο από αυτό. Κοίταξε τις «ρίζες» που συνδέονται με τα πάντα, ποια είμαι, πού θέλω να πάω. Δεν θα μπορούν ποτέ να σε βοηθήσουν, και θα μπορούν μόνο να σε πάνε όσο μακριά έχουν πάει τον εαυτό τους. Αν δεν έχεις δάσκαλο που θαυμάζεις και θέλεις να μιμηθείς, που σε εμπνέει, γιατί μαθαίνεις από αυτόν; Δεν θα σε διδάξει τίποτα. Δεν είχα ποτέ επιτυχημένο δάσκαλο. Όλοι οι δάσκαλοι που είχα με βοήθησαν μόνο να μάθω τα βασικά. Είναι σαν να με βάζουν στο αυτοκίνητο και να μου δείχνουν πώς λειτουργούν όλα, αλλά ποτέ δεν μπόρεσαν να με μάθουν πώς να οδηγώ πραγματικά.
Ωραίο αυτό.
Αλήθεια. Ακριβώς έτσι νιώθω. Με δίδαξαν το ΑΒΓ, πώς λειτουργεί η μηχανή, αλλά κανένας τους δεν με κατάλαβε ποτέ αρκετά, δεν κατάλαβε πού θέλω να πάω. Δεν έφτασαν ποτέ εκεί. Δεν μπορούν. Δεν με καταλαβαίνουν. Δεν είχα ποτέ έναν δάσκαλο που να κατάλαβε πλήρως, που να μιλούσε τη γλώσσα της ενέργειας μου. Ποτέ. Και δεν ξέρω αν αυτή είναι η κατάρα μου ή το κάρμα μου ή το δώρο μου, αλλά ήμουν πάντα ο δικός μου δάσκαλος, ο δικός μου γαμημένος πνευματικός οδηγός, ο δικός μου θεραπευτής, τα πάντα μου. Κανένας δεν κατάλαβε ποτέ όλα μου ή τι είμαι ή ποια είμαι. Όχι οι γονείς μου, όχι οι πρώην σχέσεις μου, όχι οι παλιοί μου φίλοι. Κανένας. Δεν έχω ούτε έναν άνθρωπο στη ζωή μου που να μπορεί πραγματικά να διαβάσει την ενέργεια μου με τον τρόπο που μπορώ εγώ να τη διαβάσω για τους άλλους. Δεν ξέρω γιατί συμβαίνει αυτό. Ίσως απλά δεν έχω συναντήσει ακόμα αυτούς τους ανθρώπους. Αλλά δεν έχω συναντήσει ποτέ κανέναν που να μιλάει πλήρως τη γλώσσα μου και είναι λίγο μοναχικό και εξαντλητικό.
Έχει να κάνει μόνο με το γεγονός ότι δεν έχεις γνωρίσει αυτούς τους ανθρώπους, ή ότι και εσύ δεν έχεις μάθει ακόμα να επικοινωνείς πλήρως την ενέργεια σου;
Νιώθω ότι το κάνω, και είμαι τόσο ξεκάθαρη γι’ αυτό, αλλά για τους άλλους είναι system overload γιατί είμαι τόσα πολλά. Η ενέργειά μου είναι τόσο έντονη και κάνω τόσα πολλά πράγματα που ο μέσος άνθρωπος δεν μπορεί να τα επεξεργαστεί όλα. Οι άνθρωποι είναι τόσο κατακλυσμένοι από εμένα που για να χωνέψουν την ενέργειά μου, πρέπει να με βάλουν σε ένα κουτί. Αλλιώς είναι συντριπτικό. Το καταλαβαίνω. Είναι έτσι από όταν ήμουν μικρό παιδί. Είμαι απλά πολύ έντονη και δυναμική και οι περισσότεροι άνθρωποι δεν μπορούν να το διαχειριστούν ή δεν θέλουν. Νομίζω ότι θα χρειαζόταν κάποιος άλλος πολύ δυναμικός, ενεργητικός, ανοιχτός άνθρωπος για να μπορέσει να με δεχτεί όπως είμαι και να πει, εντάξει, δεν χρειάζεται να βάλω αυτό σε κουτί.
Ναι, ΑΝΟΙΧΤΟΣ, και η αλήθεια είναι ότι στην Αθήνα δεν υπάρχει πολύ αυτό.
Ούτε στη Νέα Υόρκη, μην νομίζεις.
Εννοώ ότι είναι πολύ συγκεκριμένα μέρη και groups που το βρίσκεις αυτό. Οι περισσότεροι δεν έχουν καν τη διάθεση, γιατί έχουν βάλει τον εαυτό τους σε ένα κουτί και δεν θέλουν να πιστέψουν ότι υπάρχει κόσμος που είναι εκτός.
Είναι triggering και απειλητικό και ο μόνος τρόπος να νιώσεις εντάξει μαζί μου είναι να τη βάλεις σε αυτό το κουτί, να τη βάλεις σε εκείνο το κουτί. Δεν ξέρω αν ακούγεται pick-me-girl ή ό,τι άλλο, αλλά αυτή είναι η εμπειρία μου στη ζωή. Γι’ αυτό αλλάζω συνεχώς τους ανθρώπους γυρω μου—συνεχώς πρέπει να σπάω τα κουτιά που οι άλλοι με βάζουν. Είναι εξαντλητικό. Απλά δεν έχω συναντήσει ποτέ πραγματικά κανέναν που να δέχεται τα όλα μου.
Αφού σου είναι τόσο δύσκολο να κάνεις άλλους να σε καταλαβαίνουν, πώς φιλτράρεις συνεργασίες και ομάδες σε έναν τομέα που χρειάζεται πολύ ομαδικότητα συνήθως;
Αυτό είναι το θέμα. Κάνω τα πάντα μόνη μου. Οι μόνοι μου συνεργατες είναι φωτογράφοι και makeup artists, που είναι αρκετά βασικό. Δεν αλληλεπιδρούν με την τέχνη μου. Απλά την προβάλλουν. Οπότε είναι διαφορετικό. Δεν βρήκα ποτέ κανέναν που να ενισχύει πραγματικά την τέχνη μου μαζί μου. Μπορώ να βρω συνεργάτες που να με βοηθούν να την προβάλλω, και το φίλτρο που έχω είναι απλά το νιώθω. Μου δίνουν ενέργεια ή μου παίρνουν την ενέργεια; Το ίδιο με τους φίλους. Με κάνουν να νιώθω ενθουσιασμένη για τα πάντα, ή με κάνουν να νιώθω εξαντλημένη, σαν δουλειά; Με κάνουν να νιώθω ότι αυτό είναι διασκεδαστικό; Έτσι ξέρω ότι είναι η σωστή ομάδα. Θέλουν να τιμήσουν και να σεβαστούν όλα όσα κάνω; Με σέβονται ή με βλέπουν ως προϊόν; Έτσι το φιλτράρω. Αλλά όσον αφορά τη συνεργασία, ως επί το πλείστον, κάνω κάθε πράγμα μόνη μου.
Θα παραμείνεις μόνη σου όπου σε πάει, ή θα ήθελες να αποκτήσεις κάποια ομάδα;
Θα ήθελα πάρα πολύ να έχω ομάδα. Είναι το όνειρό μου γιατί το να κάνω τα πάντα μόνη μου δεν είναι βιώσιμο μακροπρόθεσμα. Αλλά μεγαλώνω τόσο γρήγορα, η ενέργειά μου είναι τόσο ασταθής—δεν το εννοώ αρνητικά, εννοώ ότι αλλάζει όλη την ώρα. Είμαι σε μεταμόρφωση. Είναι δύσκολο να προσελκύσεις ομάδα ενεργειακά όταν ακόμα φτάνεις στο επίπεδο που πρέπει να είσαι για να έχεις αυτή την ομάδα. Οταν μεγαλώσω και φτασω μια πιο σταθερή εκδοχή του εαυτού μου, ενεργειακά, και μπορέσω να προσελκύσω τους σωστούς ανθρώπους που μπορούν να προσθέσουν στην τέχνη μου χωρίς να την κρατάνε πίσω, χωρίς να αλλάζουν την ενέργεια ή να αφαιρούν το όραμα. Για μουσική, θα ήθελα μια καταπληκτική ομάδα παραγωγής που να με καταλαβαίνει. Για ρούχα, μια δημιουργική ομάδα που να βοηθάει με presentations, showcases, την πλευρά της παραγωγής—όχι την δημιουργία.
Μέχρι πού βλέπεις στο μέλλον;
Κοίταζα τόσο μακριά στο μέλλον παλιά. Σχεδίαζα τα πάντα, μικροδιαχειριζόμουν το μέλλον μου, αλλά αυτό ήταν γιατί το φοβόμουν τόσο πολύ. Τώρα εμπιστεύομαι τόσο πολύ τον εαυτό μου και το μονοπάτι μου. Ξέρω ότι όλα όσα θέλω θα συμβούν, όλα όσα θέλω να γίνω θα συμβούν. Ξέρω τόσο βαθιά ότι το κάνω ήδη. Οπότε δεν με νοιάζει καν πού θα είμαι σε έναν χρόνο. Δεν ξέρω πού θα είμαι. Δεν το σκέφτομαι γιατί απλά ξέρω ότι θα είναι γαμάτο. Θα είναι ακριβώς αυτό που θέλω. Έχω παραδοθεί εντελώς. Όσο τραγουδάω και φτιάχνω ρούχα και κάνω DJ και φτιάχνω μουσική, δεν με νοιάζει αν αυτό είναι στη Ζιμπάμπουε ή στην Αθήνα ή στο Παρίσι ή στη Νέα Υόρκη. Απλά θέλω να κάνω αυτό που κάνω.
Φωτογραφίες από την αγορά: Κωνσταντίνος Σολομωνίδης
